Het tennisseizoen 2019 staat op het punt van beginnen. Op maandag 14 januari start de Australian Open in Melbourne. In aanloop naar het eerste Grand Slam toernooi van het jaar bereiden de spelers zich voor bij verschillende toernooien. Een overzicht waar de mannelijke top tien van de wereld en de Nederlanders zich volgende week bevinden.

 

Doha, Qatar

Novak Djokovic voert in Doha de plaatsingslijst aan. Daarnaast geeft ook Dominic Thiem acte de presence. In een eerste ronde om naar uit te kijken is de ontmoeting tussen Karen Khachanov en Stan Wawrinka. De Rus, nummer elf van de wereld, sloot afgelopen jaar geweldig af met een masters titel in Parijs waar hij in de finale Djokovic versloeg. Wawrinka, drievoudig Grand Slam winnaar, jaagt na langdurige knieklachten op eerherstel in 2018. Beiden zullen niet gelukkig zijn met de loting. Ook Nederlander Robin Haase speelt in Doha. Haase, die het jaar begint als nummer 50 van de wereld, speelt tegen Nicolas Jarry en stuit mogelijk in de tweede ronde op de winnaar van de ontmoeting tussen Wawrinka en Khachanov.

Dubbelspecialist Matwe Middelkoop maakt in Doha aan de zijde van Robin Haase zijn seizoensdebuut. Zij komen in de eerste ronde het als vierde geplaatste koppel Dominic Inglot en Franko Skugor tegen. Djokovic dubbelt met zijn jongere broertje, Marco.

 

Brisbane, Australie

Rafael Nadal speelt in het Australische Brisbane zijn eerste toernooi. Hij heeft in de eerste ronde een bye en treft in de tweede ronde Jo-Wilfried Tsongo. De Franse oud-top vijf speler aast dit jaar op een comeback nadat hij vorig jaar veel blessureleed heeft gekend. Tweede geplaatst is de Japanner Kei Nishikori. Hij staat inmiddels, mede door een enorme opmars aan het einde van het vorige seizoen, negende op de wereldranglijst. Andy Murray is ook weer van de partij. Nadat hij in 2018 maar enkele wedstrijden speelde, hoopt hij weer kaar te zijn voor een succesvol 2019. Murray is op dit moment nummer 256 van de wereld.

Nederlander Wesley Koolhof speelt samen met de Australiër Marcus Daniel aan in het dubbelspel.

 

Pune, India

Kevin Anderson is de enige top tien speler die in Pune actief is. Tweede op de plaatsingslijst is de Zuid-Koreaan Hyeon Chung, die vorig jaar tot de halve finale reikte op de Australian Open.

 

Hopman Cup, Australië

In het Australische Perth vindt de Hopman Cup. Het landentoernooi heeft dit jaar wederom veel topspelers aan zich gebonden. Zo vertegenwoordigt de Duitser Alexander Zverev onze oosterburen. De Zwitser Roger Federer, eigenaar van 20 Grand Slam titels, bereidt zich net als de afgelopen twee jaar weer voor in het westen van Australie.

 

Nummer 10 van de wereld, de Amerikaan John Isner, speelt niet in de eerste week. Hij maakt volgende week zijn opwachting in Auckland, Nieuw Zeeland. De Argentijn Juan Martin Del Potro is geblesseerd en mist naar verwachting het eerste deel van het seizoen.

Bij de Australian Open in januari zullen ook bij het mannentoernooi pauzes worden ingelast bij extreme hitte. De organisatie komt daarmee tegemoet aan de wensen van de spelers, die dit jaar klaagden toen bij temperaturen van boven de 40 graden doorgespeeld werd. Bij het vrouwentoernooi in Melbourne waren de onderbrekingen al eerder ingevoerd. Met name Novak Djokovic eiste onderbrekingen.

De organisatoren gaan de omstandigheden beoordelen in een schaal van 1 tot 5. Bij een score van vijf kan de umpire de partij stilleggen of, in grote stadions, het dak sluiten. Bij een score van vier kan er na drie sets een onderbreking van tien minuten worden ingelast.

De Australian Open begint op 14 januari.

Nog een dag en dan begint het nieuwe tennisseizoen. Sterker nog: over ruim twee weken staat de Australian Open al voor de deur. Kiki Bertens begint haar nieuwe jaar bij het toernooi van Brisbane, waar ze als een ster is onthaald.

Nu Bertens toptienspeelster is, wordt ze steeds vaker gevraagd mee te doen aan promotieactiviteiten bij de toernooien die ze speelt. Zo trok ze in Brisbane een paar uur op met ballenkinderen, die afkomstig zijn van een Ronald McDonald House.

In Brisbane zal Bertens als zesde geplaatst zijn achter Jelina Svitolina, Naomi Osaka, Sloane Stephens, Petra Kvitova en Karolina Pliskova. In de eerste ronde zal Bertens af moeten rekenen met de Belgische Elise Mertens.

In Sydney – waar het volgende toernooi is – beginnen ook Simona Halep en Angelique Kerber, de nummers een en twee van de wereld, aan hun seizoen.

Bertens is de nummer negen van de wereld, maar kan deze maand verder stijgen op de wereldranglijst omdat ze weinig punten te verdedigen heeft. Vorig jaar verloor ze in Brisbane in de eerste ronde, in Sydney (dat volgende week is) in de tweede ronde en bij de Australian Open in de derde ronde.

Grote toernooien zijn verplichting

Afgelopen jaar begon de enorme opmars van Bertens bij het gravelseizoen; vanaf april heeft ze veel punten te verdedigen. Daar komt bij dat ze als toptienspeelster verplicht is grote toernooien te spelen. Dat betekent meer punten, maar ook meer tegenstand.

“Ze mag maar drie kleine toernooien zoals Rosmalen spelen”, liet haar coach Raemon Sluiter eerder deze maand weten. “Dat maakt de agenda heel makkelijk, maar ook heel moeilijk. Stel dat je het eerste half jaar weinig wint in al die grote toernooien, dan zou je een stap terug willen doen. Dat mag dus niet.”

In Brisbane is ook een mannentoernooi en daar doen Rafael Nadal en Andy Murray aan mee. Novak Djokovic speelt in Doha. Zij hebben aan een voorbereidingstoernooi op de Australian Open genoeg. Robin Haase speelt er twee: Doha en Auckland.

Roger Federer speelt helemaal geen ATP-toernooi voor hij naar Melbourne afreist om zijn titel te verdedigen. De Zwitser doet voor het derde jaar op rij mee aan de Hopman Cup, een landenwedstrijd in Perth.

De organisatie van de Australian Open heeft besloten om voor alle wedstrijden een supertiebreak in te voeren in de beslissende set: een tiebreak tot tien punten in plaats van de gebruikelijke zeven. In de andere sets werd al een (normale) tiebreak gespeeld.

Daarmee behoren ook bij het grandslamtoernooi in Melbourne de echte marathonpartijen tot het verleden. Het record staat op naam van Ivo Karlovic en Horacio Zeballos, die in 2017 in de vijfde set op 22-20 uitkwamen.

12-12

Eerder dit jaar liet Wimbledon al weten om op 12-12 in de derde (vrouwen) dan wel vijfde (mannen) set een tiebreak te spelen. Bij de US Open wordt al langer de tiebreak benut in de laatste set. Alleen bij Roland Garros moet er in die fase van de wedstrijd een verschil van twee games gemaakt worden om de winst te pakken.

De 107de Australian Open begint op 14 januari en zal tot en met 27 januari duren.

“Hoe ontzettend goed moet een coach wel niet zijn als hij coach van het jaar wordt en zijn pupil niet eens genomineerd wordt?”, vroeg de net gekroonde sportcoach van het jaar zich af tijdens zijn speech. Het applaus dat volgde uit de zaal had meerdere betekenissen. Applaus voor Sluiter dat hij er op dit podium, op een keurige manier, aan refereerde wat iedereen dacht, maar zeker ook applaus voor de vrouw die niet genomineerd was: Kiki Bertens

Het was even een vreemde situatie. Frans Timmermans, ‘coach van Europa’, riep schaatscoach Jac Orie uit tot winnaar. Ik baalde ervan, verdorie dacht ik, had het Sluiter en Bertens zo gegund. Maar ik was nog niet klaar met het uiten van mijn teleurstelling of Frans Timmermans riep een tweede winnaar uit: Raemon Sluiter dus.

Maar Sluiter zou Sluiter niet zijn als hij ook in deze situatie weer boven kwam drijven. Nadat Orie zijn dankwoord had uitgesproken nam de tenniscoach plaats achter de microfoon. Als eerste sprak hij shorttrackcoach Jeroen Otter toe, de andere genomineerde sportcoach. Even daarvoor kreeg Otter een ring uitgereikt van Suzanne Schulting, als teken dat het shorttrack team hem als coach van het jaar zag. “Met alle eerbied voor de prijs die ik net heb ontvangen, de prijs die jij net hebt gekregen, is minstens net zo veel waard of zelfs wel meer”, sprak Sluiter Jeroen Otter toe. Aan de ogen, stem en gezichtsuitdrukking kon je zien dat Sluiter het meende.

Het siert de Rotterdammer, die ook voorstelde om de naam ‘sportcoach van het jaar’ te veranderen in ‘begeleidingsteam van het jaar’, dat hij de prijs niet voor zichzelf opeiste. Hij benadrukte dat alle mensen rondom Kiki de prijs net zo hard verdiende als hijzelf, en dat Kiki eigenlijk de echte winnaar is. Zonder zijn naam te noemen bedankte hij ook de coach waar Kiki sinds haar jeugd mee heeft gewerkt, Martin van der Brugghen. “Met deze prijs wil ik zeker ook de mensen bedanken die achter Kiki hebben gestaan, voordat ik dit werk ging doen”, sprak hij respectvolle woorden.

Sluiter won deze avond niet alleen de titel sportcoach van het jaar, maar ook de prijs van ‘beste speech van de avond’. En oh ja, wat was het antwoord op die eerste vraag? “Ik denk dat die coach best goed is, maar dat die gewoon veel geluk heeft gehad.” Tennissend Nederland mag blij zijn dat Sluiter deze avond weer heeft laten zien een geweldige ambassadeur van de tennissport te zijn.

Robert Hesen

De Autoriteit Persoonsgegevens is bezorgd over de wijze waarop sportbonden handelen in persoonsgegevens van leden. Na tientallen klachten over meerdere bonden vindt het de landelijke privacywaakhond het tijd voor actie. Onlangs is een onderzoek geopend naar de manier waarop één bond, de KNLTB, de afgelopen maanden heeft gehandeld met persoonsgegevens.

Sinds de nieuwe privacywetgeving, de Algemene Verordening Gegevensverwerking (AVG), van kracht is, heeft de Autoriteit Persoonsgegevens opvallend veel klachten ontvangen van leden van sportbonden die zich stoorden aan belacties, mailtjes of reclame per post. De sporters konden zich niet herinneren ooit toestemming hiervoor te hebben gegeven.

Volgens Aleid Wolfsen, voorzitter van de Autoriteit Persoonsgegevens, slaat in de sportbranche de balans steeds vaker door naar de commerciële kant. Diverse bonden hebben tegenwoordig een uitgekiende strategie, waarbij persoonsgegevens van leden worden verhandeld. Om toestemming wordt niet altijd gevraagd, terwijl dat juist de essentie is van de nieuwe wetgeving.

Alle bonden waarschuwen

“Bonden mogen persoonsdata gebruiken om verenigingen te laten draaien en mensen te laten sporten, niet om ze te verhandelen”, zegt Wolfsen. Groen licht van de ledenraad, een select groepje mensen binnen een bond, is daarbij niet genoeg. “Je moet echt élk lid vragen: vindt u het goed dat ik uw gegevens verkoop aan bedrijf X of Y? Pas dan mag het.”

Maar dat gebeurt dus niet, zegt Wolfsen. “Juist daarom worden wij hier zoveel over gebeld. En juist daarom doen we onderzoek naar dit soort type datahandel. Omdat het haaks staat op alles waar de privacywetgeving voor staat. Dat vind ik zorgelijk.” Om die reden gaat hij één bond doorlichten om zo de regels voor álle bonden scherp te stellen en hen te waarschuwen. De tennisbond erkent dat het om de KNLTB gaat.

Voor de tennisbond komt het onderzoek na een roerige periode die begin deze maand leek afgesloten. Toen trof de bond namelijk een schikking met een bezorgd lid. De tennisser dreigde met een kort geding om te voorkomen dat zijn gegevens worden doorgespeeld aan sponsoren. Ook ontving de tennisbond tientallen klachten van andere leden.

In de toekomst wil de KNLTB anders omgaan met persoonsgegevens. Tennisleden zullen actief om toestemming worden gevraagd voor belacties, zegt KNLTB-directeur Robert-Jan Schumacher. “Wij zijn zoekende en we zijn niet de enige. Data is voor ons geen verdienmodel, de privacy van onze leden weegt het zwaarst. Tegelijkertijd: data moet ik in sommige gevallen kunnen delen met sponsoren.”

‘KNVB wordt dataverzamelmachine

De keuze om de tennisbond zo nadrukkelijk te onderzoeken is opvallend. De afgelopen maanden kwam ook een delegatie van de Nederlandse voetbalbond over de vloer bij de Autoriteit Persoonsgegevens. Een officieel onderzoek is er nooit gestart.

Binnen de Nederlandse sportbranche is de KNVB toonaangevend als het gaat om het verzamelen en exploiteren van persoonsgegevens van leden. Inmiddels heeft de bond 3,5 miljoen profielen in een database, waarbij met hulp van diverse datamarketingbureaus is gewerkt aan een strategie om leden zo gericht mogelijk te benaderen voor acties.

Volgens Hans de Zwart, directeur van privacybelangenorganisatie Bits of Freedom, kan de manier waarop de KNVB handelt in data niet door de beugel. Hij ziet daarin een rol weggelegd voor de Autoriteit Persoonsgegevens.

“De KNVB is langzaam een soort dataverzamelmachine aan het worden. Bij allerlei activiteiten die ze willen organiseren moeten we ons gaan afvragen: doen ze dit nou om de sport verder te brengen of doen ze dit om nog meer te weten te komen over hun leden?”

Een belletje van de loterij

Afgelopen jaar belde de Nederlandse Loterij zo’n 80.000 voetballers en kregen 5000 KNVB-leden een telefoontje van een online partner, meldt de KNVB. Daarnaast werden gegevens van leden verhandeld via een handvol marketingbureaus. Tot afgelopen weekend zette bijvoorbeeld een data- en marketingbureau uit Amsterdam hele tarieflijsten online voor de aankoop van KNVB-persoonsgegevens (‘prijzen per 1000 adressen, minimum orderbedrag 2500 euro’).

Navraag bij dit bureau leert dat afgelopen jaar de gegevens van 275.000 KNVB-leden zijn gebruikt voor marketingdoeleinden. Gegevens gingen onder andere naar een verzekeraar, een vakbond, een uitgeverij en een producent van scheermesjes.

De Zwart vindt het schaamteloos. “Dit is niet hoe je met je leden omgaat. Je moet 100 procent transparant zijn over wat je doet en dat mis ik hier. We hebben met elkaar afgesproken dat áls je persoonsgegevens gebruikt dat je daar toestemming voor vraagt. Je moet een goede reden hebben om die gegevens te hebben en te bewaren.”

In een uitgebreide reactie aan Nieuwsuur stelt de KNVB zich niet te herkennen in wat De Zwart schetst. “Wij doen niets stiekem en zijn transparant in wat we doen”, schrijft de voetbalbond. die stelt wel degelijk binnen de wet te opereren.

“De samenwerking met partners/sponsors is een cruciale bron van inkomsten. Deze KNVB-partners maken het met hun bijdrages mede mogelijk om het voetbal voor breedte- en topsport te organiseren en zorgen er daarmee voor dat het voetbal betaalbaar blijft (…) Logischerwijs houdt dit in dat zij persoonsgegevens van deze leden willen kunnen gebruiken. Onder strikte voorwaarden.”

‘Het moet wel pijn doen’

Voorlopig richt de Autoriteit Persoonsgegevens zich op tennisbond KNLTB “om een norm te stellen”. Als andere sportbonden hardleers blijken en doorgaan met hun commerciële acties, zonder toestemming van individuele leden, dan dreigen meerdere onderzoeken en geldboetes.

Volgens voorzitter Wolfsen zijn de boetes na het ingaan van de AVG juist zo hoog geworden om dit soort praktijken te stoppen. “Bij grote bedrijven kan de boete oplopen tot 20 miljoen euro of 4 procent van de wereldwijde omzet. Bij bonden houden we natuurlijk wel rekening met de omvang, de hoeveelheid data die verwerkt worden en hun financiële mogelijkheden, maar het moet wel pijn doen. Anders stopt het niet.”

Scott Griekspoor is in Alphen aan den Rijn voor het eerst in zijn loopbaan Nederlands kampioen geworden. De tennisser uit Nieuw-Vennep rekende in de finale af met de in eigen stad spelende Jelle Sels: 6-4, 6-4.

De 27-jarige Griekspoor, de nummer 267 van de wereld, had in beide sets aan één servicebreak voldoende voor de zege. Hij klaarde de klus na een uur en 26 minuten op zijn eerste wedstrijdpunt.

Broer

De als derde geplaatste Griekspoor had zaterdag in de halve finales afgerekend met zijn vijf jaar jongere broer Tallon Griekspoor. Hij won tot aan de finale al zijn partijen in drie sets.

Sels had daarentegen in drie duels nog geen set afgestaan. Zaterdag liet hij Ryan Nijboer, die Robin Haase had verslagen, volledig kansloos met 6-0, 6-1.

Bij de vrouwen ging de nationale titel naar de Zeeuwse Lesley Kerkhove. Zij kreeg de zege in de schoot geworpen omdat Bibiane Schoofs verstek liet gaan wegens misselijkheid.

Voor Kerkhove is het de tweede keer dat ze het Nederlands kampioenschap wint. In 2011 was ze ook al de beste.

De NK, die het moesten stellen zonder Kiki Bertens, werden voor het eerst in Alphen aan den Rijn gespeeld. De bond besloot afscheid te nemen van het Topsportcentrum Rotterdam.

Robin Haase heeft de kwartfinales van de NK tennis in Alphen aan den Rijn niet overleefd. De pas 19-jarige Ryan Nijboer schoof de 31-jarige titelhouder (ook toernooiwinnaar in 2014 en 2015) met 7-6 (5), 2-6, 6-4 aan de kant.

Haase speelde de NK als voorbereiding op het nieuwe seizoen, maar trof in de jonge Nijboer een zeer lastige opponent.

Haase, die 622 plekken hoger staat op de wereldranglijst, gaf in de beslissende set een 3-1-voorsprong uit handen en werd op 4-4 op love gebroken.

Talent van het jaar

Nijboer kwam in 2017 als junior uit op de vier grandslamtoernooien en werd in hetzelfde jaar tot tennistalent van het jaar uitgeroepen.

Bij de senioren is hij voorlopig vooral actief in Future-toernooien. De Drontenaar is momenteel de nummer 672 van de wereld.

Halve finale

Nijboer speelt zaterdag in de halve eindstrijd tegen de winnaar van het duel Jelle Sels-Gijs Brouwer. Aan de andere kant van het schema strijden de broers Scott en Tallon Griekspoor om een finaleplek.

Kiki Bertens laat de Fed Cup opnieuw schieten. Captain Paul Haarhuis kreeg van de nummer negen van de wereld te horen dat ze zich voorlopig richt op haar eigen loopbaan en het duel met Canada in februari 2019 over te slaan.

De WTA-toernooien van Doha en Dubai zijn ook in die periode. Bertens is van plan te deelnemen aan die twee belangrijke toernooien op hardcourt.

“Vorige week hebben we gesproken en heeft ze het kenbaar gemaakt”, zei Haarhuis vrijdag tijdens de NK in Alphen aan den Rijn. “Of de ondergrond (gravel, red.) nog een rol heeft gespeeld? Nee, ze gaf in september zélf aan dat ze tegen Canada voor gravel zou kiezen.”

‘Geen zorgen’

“Voor de toekomst maak ik me geen zorgen over de aanwezigheid van Bertens. Bij de volgende ontmoeting nodig ik haar gewoon weer uit. Pas als ze vijf jaar lang zegt dat het haar niet uitkomt, ga ik me echt druk maken.”

De voorlopige selectie bestaat uit Arantxa Rus, Richèl Hogenkamp, Lesley Kerhove, Bibiane Schoofs en dubbelspecialiste Demi Schuurs. De komende periode zal Hogenkamp, Kerkhove of Schoofs nog afvallen.

Het Nederlandse Fed Cup-team speelt op 9 en 10 februari op gravel in de Maaspoort in Den Bosch. Het komt uit in wereldgroep 2, nadat het vorig jaar van Australië had verloren in de play-offs van wereldgroep 1.

Davis Cup

Bij het Davis Cup-team bestaat de selectie uit Robin Haase, Jean-Julien Rojer, Matwé Middelkoop, Thiemo de Bakker, Tallon Griekspoor en Scott Griekspoor. Bij een van de afvallers zal De Bakker of een van de broers Griekspoor zitten.

De mannen komen op 1 en 2 februari in actie in en tegen Tsjechië. De winnaar van deze wedstrijd plaatst zich voor het nieuwe eindtoernooi van de Davis Cup in november.

De organisatie van het vrouwentennis (WTA) heeft nieuwe regels ingevoerd voor komend seizoen. Er komt een schotklok tussen de punten, het catsuit van Serena Williams wordt niet verboden én geblesseerde speelsters en tennismoeders mogen de ranking van voor hun afwezigheid inzetten.

De WTA heeft bepaald dat speelsters hun oude ranking mogen gebruiken om in drie jaar tijd aan twaalf toernooien mee te doen. Bovendien is besloten dat ze in de eerste ronde niet tegen geplaatste tegenstanders hoeven te spelen. Het ging de WTA te ver om de oude plaatsen op de lijst te garanderen.

23 grandslamtitels, maar niet geplaatst

Het onderwerp kwam op de agenda door de zwangerschap van Serena Williams, die september vorig jaar beviel van dochter Alexis Olympia. Ondanks haar 23 grandslamtitels (waarvan 1 terwijl ze zeven weken zwanger was) tuimelde ze van nummer 1 naar plek 491 op de ranglijst.

Door haar lage plek kreeg Williams na haar comeback geen beschermde status voor Roland Garros. Wimbledon werd daarna beticht van voortrekken toen ervoor gekozen werd Williams als 25ste te plaatsen, hoewel ze nog altijd buiten de top-32 viel. In Londen haalde ze uiteindelijk de finale.

“Ik vind dat vrouwen de keuze moeten hebben om zwanger te worden en een baby te krijgen en toch hun carrière voort kunnen zetten zoals bij ander werk”, redeneerde de 36-jarige Williams in een interview. “Je zou niet moeten hoeven stoppen om jong een kind te krijgen. Je wilt niet van mijn leeftijd zijn voordat je je eerste baby vasthoudt, snap je?”

De oproep kreeg veel bijval in de tenniswereld, onder anderen van rivaal Maria Sjarapova en Simona Halep, de huidige nummer 1. Ook de US Open, waar Williams later dit jaar ook nog de finale haalde, meldde eerder al dat het reglement op de schop ging.

Catsuit

Er was nog meer goed nieuws voor Williams, die op de wereldranglijst inmiddels is opgeklommen naar de zestiende plaats. Er komt geen algemeen verbod op het catsuit dat ze dit jaar op Roland Garros droeg en waar veel weerstand tegen was.