Eind jaren tachtig kreeg bondstrainer Flip van Betuw een tienjarige jongen met twee dubbelhandige slagen in zijn groep. Nu, dertig jaar later, is diezelfde jongen – Raemon Sluiter – zelf coach en genomineerd voor het Sportgala.

Hoe is de coach in Sluiter ontstaan? En wat is zijn grootste kracht? We zien hem Kiki Bertens vaak mentaal oplappen tijdens een wedstrijd, maar ook technisch en tactisch is hij goed onderlegd. Met dank aan die dubbelhandige slagen.

“Hij is meer met techniek bezig geweest dan een ander, omdat het complex was”, zegt Van Betuw bij de jaarlijkse Raemon Sluiter Open, een tennisdag die hij organiseert voor kinderen in Rotterdam. “Raemon was tennisintelligent. Wat een nieuwe oefening inhield, wist hij al bij de uitleg.”

Omdat zijn slagenarsenaal beperkt was, groeide Sluiter in tactisch opzicht, zegt hijzelf. “Ik kon bij tegenstanders snel de zwakke plek vinden. Daar dacht ik dan over na: hij zou eigenlijk dit en dit moeten verbeteren. Veel spelers waren fitter, maar ik speelde het spelletje echt. Dat vond ik leuk.”

Vreemd gevoel bij nominatie

Op woensdag 19 december is het Sportgala en dan wordt de Coach van het Jaar gekozen. Sluiter blijft het raar vinden dat hij wel is genomineerd, maar Bertens niet als speelster. “Ik wilde haar eigenlijk namens mij daarnaartoe sturen.”

Sluiter reikte als speler tot de 46ste plaats op de wereldranglijst, maar een titel pakte hij nooit. Wel speelde hij vier finales, allemaal in Nederland. Tot zijn 23ste bleef hij bij Van Betuw en diens compagnon Ad Luttikhuis, daarna werd Hugo Ekker zijn coach.

“Ik heb hem nooit gezien als individuele coach”, zegt Ekker. “Wel als Davis Cup-captain, vooral omdat hij niet graag reisde en gehecht was aan het thuisfront. Maar de overgave waarmee Kiki haar vak nu beoefent en het waken en richting geven aan dat proces is de kracht van Raemon geweest.”

Ekker en Van Betuw vinden Sluiters manier van communiceren zijn grootste kracht. En dat vindt Sluiter zelf ook. “Je kan technisch en tactisch nog zo goed zijn, maar zonder de juiste energie heb je er weinig aan. Dat heb ik van nature en dat kan ik ook overbrengen.”

Hij ziet zichzelf niet als een opleider: “Je moet mij niet voor een groep met kinderen zetten die alles nog moeten leren. Toen ik Kiki ging coachen, was ze al prof. Het is een afgeleverd pakket waar ik zoveel mogelijk uit probeer te halen.”

Sluiter was zelf geen modelprof

Zoals iedere coach wil Sluiter zijn pupil behoeden voor fouten die hij zelf heeft gemaakt. Volgens Van Betuw was de Rotterdammer geen modelprof: “Hij eist nu meer van Kiki dan hij voor zichzelf deed. Hij is blijkbaar anders tegen dingen aan gaan kijken.”

Sluiter: “Tennis is veranderd. In mijn tijd was de warming-up inlopen en rekken. Kiki is nu drie kwartier bezig. Het klopt wat Flip zegt. Ik nam ‘s avonds gewoon een patatje en aan masseren had ik een bloedhekel, dat deed ik maar een keer in de twee weken.”

Ook Ekker vindt dat Sluiter meer uit zijn spelerscarrière had kunnen halen. “Hij speelde liever in Europa kleine toernooien op gravel, daar voelde hij zich veilig. Hij had meer naar Amerika of Azië gemoeten om grote toernooien op hardcourt te spelen, zijn beste ondergrond.”

Als trainer is er wel volledige toewijding bij Sluiter. Dat eist hij ook van Bertens, want anders haakt hij af. “Mijn voordeel is dat ik niet afhankelijk ben van het salaris van Kiki. De relatie tussen speler en coach is heel raar bij tennis. Ze betaalt mij om haar te zeggen wat ze moet doen.”

Van Betuw: “En daar gaat het vaak mis. Je moet als coach wel het lef hebben om net als Raemon de confrontatie aan te gaan en open en eerlijk te zijn. Anders stel je in mijn ogen niks voor.”

Naar de media toe had Sluiter wel wat minder open mogen zijn, vindt Ekker. Iedereen weet inmiddels dat het soms spookt in Bertens’ hoofd: “Sommige dingen hoef je niet te benoemen, daarmee maak je het groter dan het is. Dan kan het een terugkerend item worden.”

Hoe lang gaat Sluiter nog door?

Hoe mooi de resultaten van Bertens ook zijn en hoeveel waardering hij er ook voor krijgt, het leven als coach gaat Sluiter niet in de koude kleren zitten. “Het is heel intens. We zijn meer dan dertig weken per jaar in het buitenland. Dat gaat voor mij wel een keertje ophouden.”

Toernooidirecteur Richard Krajicek is er niet in geslaagd titelhouder Roger Federer of Novak Djokovic vast te leggen voor de komende editie van het ABN Amro-toernooi in Ahoy. Zijn hoofddoel is – wederom – een zo breed mogelijk deelnemersveld neer te zetten.

In dat kader kan Stan Wawrinka – de winnaar van 2015 – wel worden toegevoegd aan de deelnemerslijst, waarop al namen stonden als Alexander Zverev, Marin Cilic, Kei Nishikori, Grigor Dimitrov, Nick Kyrgios, Stefanos Tsitsipas en Hyeon Chung.

“Het is de speler met misschien wel de mooiste backhand van de wereld”, zegt Krajicek over Wawrinka. De Zwitserse drievoudig grandslamkampioen – nu de nummer 66 van de wereld – is op de weg terug na een jaar vol blessureleed.

“Met Zverev hebben we iemand uit de topvijf en met Cilic en Nishikori nog twee man uit de toptien. Op 31 december maken we het volledige spelersveld bekend, maar daar zit verder niemand meer uit de toptien bij”, aldus Krajicek.

De Grote Vier

Dus geen Federer of Djokovic in Rotterdam. Zij hebben bedankt voor de uitnodiging. Maar ook geen Rafael Nadal of Andy Murray. Beide spelers zijn nog geblesseerd en daarom liepen de gesprekken op niks uit. Het risico op een afmelding werd te groot.

Spelers die niet op de lijst staan, kunnen na 31 december nog wel een wildcard aanvragen. Zoals Federer vorig jaar een week voor de start van het toernooi deed. Hij wilde toch naar Rotterdam komen om nummer een van de wereld te worden. Daar slaagde hij ook in.

Zo’n meevaller komt zelden voor, maar wellicht dat Nadal of Murray in februari een extra toernooi wil spelen als ze niet op tijd fit zijn voor de Australian Open in januari.

Het ABN Amro-toernooi is in Ahoy van 9 tot en met 17 februari.

De Kroatische tennissers hebben ten koste van titelhouder Frankrijk voor de tweede keer de Davis Cup veroverd. Kopman Marin Cilic haalde in Lille het beslissende punt binnen (3-1) door Lucas Pouille te verslaan: 7-6 (3), 6-3, 6-3.

Cilic was vrijdag al heer en meester tegen Jo-Wilfried Tsonga en ook tegen Pouille, die op de openingsdag verrassend werd gepasseerd voor Jérérmy Chardy, was de Kroaat sterk.

Na de spannende eerste set denderde Cilic gretig naar de overwinning. Hij besliste de ontmoeting op zijn derde matchpoint door Pouille met een loepzuivere lob het nakijken te geven. Het was veelzeggend dat de matige spelende Fransman in de partij geen breekpunt kon creëren.

Cilic nam daarmee revanche voor de verloren finale van Kroatië uit 2016. Hij verzuimde toen, ondanks een 2-0 voorsprong in sets tegen Juan Martín del Potro, om de eindstrijd tegen Argentinië te beslissen.

De finale tussen Frankrijk en Kroatië was de laatste keer dat de Davis Cup in deze opzet werd afgewerkt. Het landentoernooi wordt vanaf 2019, na vele discussies, een zevendaags evenement met achttien landen.

De Franse tennissers hebben de hoop op een elfde Davis Cup levend gehouden door in de finale tegen Kroatië in het Franse Lille het dubbelspel te winnen. Het duo Pierre-Hugues Herbert en Nicolas Mahut zette de stand op 2-1.

In een kolkend Stade Pierre Mauroy in Lille werd Kroatië met 6-4,6-4,3-6,7-6 (3) verslagen. Ivan Dodig en Ante Pavic kregen op het Franse gravel zowel in de eerste als de tweede set de eerste breekkans, maar de Fransen wonnen beide sets.

En toen ze in de derde op 3-1 kwamen, leek het pleit beslecht. Kroatië won vervolgens 5 games op rij en in set vier werkte het 3 matchpoints weg bij 4-5. Maar baten deed het niet. Kroatië blijft aan de leiding met 2-1.

Een ijzersterk Kroatië staat na de eerste dag van de finale van de Davis Cup met 2-0 voor tegen titelhouder Frankrijk. Borna Coric schoof op de indoorgravelbaan in Lille Jérémy Chardy met 6-2, 7-5, 6-4 opzij en Marin Cilic gaf Jo-Wilfried Tsonga met 6-3, 7-5, 6-4 het nakijken.

De 31-jarige Chardy had twee van de drie onderlinge duels met de 22-jarige Coric gewonnen, maar voor het oog van het Franse publiek domineerde de fitte en beweeglijke Kroaat de wedstrijd van meet af aan vanaf de baseline.

Zo werd Chardy meer dan eens op het verkeerde been gezet door de lepe Coric, die de wedstrijd geconcentreerd uitspeelde.

Cilic veel sterk voor Tsonga

Hoewel Tsonga een groot deel van het seizoen door een knieblessure gemist had, kreeg hij de voorkeur boven Lucas Pouille. De keuze van captain Yannick Noah pakte niet goed uit.

De Franse vechtjas slaagde er te weinig in zijn snoeiharde forehand in stelling te brengen. Dat was vooral de verdienste van Cilic, die vorige week nog drie partijen op de ATP Finals speelde en dus voldoende wedstrijdritme had.

Cilic zocht vaak de kwetsbare backhand van Tsonga op en kon bovendien op belangrijke momenten op zijn sterke service leunen.

Kroatië won in 2005 voor het eerst de Davis Cup. Het land verloor twee jaar geleden de finale van Argentinië. Die eindstrijd staat nog in het geheugen gegrift van Cilic. Hij faalde toen het beslissende punt van Kroatië binnen te halen, ondanks een 2-0 voorsprong in sets tegen Juan Martín del Potro.

Laatste keer in huidige opzet

Zaterdag gaat de ontmoeting verder met het dubbelspel. Het is de laatste finale van de Davis Cup in de huidige opzet. Het prestigieuze toernooi voor landenploegen wordt vanaf 2019 een zevendaags evenement, dat eind november in Madrid wordt gehouden.

Dit weekeinde pinkt de nostalgische tennisliefhebber waarschijnlijk wel een traantje weg. Dan komt er namelijk een einde aan de Davis Cup in zijn huidige vorm. Vandaag begint de finale van het toernooi – tussen Frankrijk en Kroatië – in Lille en daarna is het echt gedaan. Volgens beleidsbepalers is verandering noodzakelijk, maar het gros van de spelers kraakt de nieuwe opzet.

De propvolle tenniskalender, een slecht verdienmodel, slinkende interesse van de topspelers en te lange wedstrijden waren voor de internationale tennisfederatie (ITF) de belangrijkste redenen om eerder dit jaar te kiezen voor de renovatie van het 118 jaar oude landentoernooi.

Het traditionele knock-outsysteem met een uit- of thuiswedstrijd, verdeeld over meerdere momenten in het jaar, gaat plaatsmaken voor een zevendaags evenement in november met achttien landen. Dat finaletoernooi wordt voorafgegaan door kwalificatieduels met 24 landen in februari.

Drie miljard dollar

De ITF heeft zijn plannen voor een vernieuwde Davis Cup kunnen doorzetten dankzij de inbreng van Kosmos, een investeringsmaatschappij die geleid wordt door voetballer Gerard Piqué van FC Barcelona en miljardair Hiroshi Mikitani van de Japanse elektronicagigant Rakuten. Kosmos stelt de komende 25 jaar drie miljard dollar aan de ITF beschikbaar.

Geld blijkt dus een belangrijke factor in het geheel. De Nederlandse tennisbond KNLTB merkte dat de afgelopen jaren al bij de organisatie van duels in de Davis Cup of Fed Cup (de variant bij de vrouwen).

“Sportief hoop je op een thuiswedstrijd, maar financieel niet. We hebben soms jaren gehad dat we op de Davis Cup of Fed Cup 400.000 euro verlies draaiden. Dat is dankzij de hervorming voorbij”, belooft algemeen directeur Erik Poel van de KNLTB.

De ITF staat ervoor garant dat een Davis Cup-ontmoeting in de toekomst geen verliesgevende post meer is.

Toppers lopen niet warm

Toch zijn nog lang niet alle problemen uit de wereld. Het eerste toernooi om de Davis Cup 2.0 wordt volgend jaar tussen 18 en 24 november in Madrid gespeeld. Dat is een moment waarop het reguliere seizoen voorbij is en de spelers in hun offseason zitten.

Voor de Duitse topper Alexander Zverev, die onlangs de ATP Finals won, is dit reden genoeg om het toernooi over te slaan. Ook voormalig Davis Cup-winnaars Novak Djokovic en Roger Federer lopen nog niet over van enthousiasme.

“De Davis Cup heeft een probleem”, waarschuwde Zverev onlangs. “Ik ben er vrij zeker van dat van de toppers alleen Nadal zal spelen, omdat het toernooi in Spanje wordt gehouden.”

Robin Haase zou, ondanks het ongunstige moment op de kalender, juist wel deelnemen aan de nieuwe Davis Cup. “Het levert voor een speler namelijk ongeveer 150.000 dollar op. Ik ben niet in de positie om zo’n bedrag te weigeren”, vindt de tennisser. “Iemand uit de toptwintig kan dit misschien wel doen, maar ik niet.”

Toch is Nederlands beste tennisser verre van tevreden over de nieuwe opzet. Haase vindt dat de ITF de ideeën van de ATP, het belangrijkste orgaan van het internationale mannentennis, heeft gekopieerd.

“Het is schandalig hoe het proces is verlopen”, aldus Haase. “De ITF en Kosmos hebben de hervormingen er snel doorheen gedrukt om de ATP voor te zijn. Er is veel te snel voor het grote geld gekozen. Ik vrees dat de Davis Cup één of twee jaar wordt gehouden, maar wat als alles tegenvalt?”

Zware concurrentie Davis Cup: de ATP Cup

Er komt namelijk nog een toernooi: de ATP organiseert vanaf januari 2020 ook een landentoernooi. Dat is de ATP Cup, die veel overeenkomsten met de Davis Cup vertoont. Belangrijkste verschillen: bij de ATP Cup zijn er punten voor de wereldranglijst te verdienen en het toernooi start vlak voor de Australian Open.

Vanaf eind 2019 is de situatie dus dat er binnen zes weken twee landentoernooien plaatsvinden. “Dat is voor niemand wenselijk”, zegt directeur Poel van de Nederlandse tennisbond. “2019 ligt vast, maar het is de bedoeling dat de ITF voor 2020 opnieuw met de ATP gaat praten over de kalender.”

De ITF en Kosmos zouden het liefst zien dat de nieuwe Davis Cup naar september verhuist, vlak na de US Open. Dat zou de kalenderproblemen voor een groot deel wegnemen. September is echter het moment waarop nu de Laver Cup plaatsvindt. Dat is vooralsnog een succesvol demonstratietoernooi tussen Europa en de rest van de wereld.

Die Laver Cup is vooral een succes door de inbreng van Roger Federer, die met zijn management Team8 het evenement organiseert. Het toernooi betaalt bovendien goed. Zo zou de Australiër Nick Kyrgios 750.000 dollar hebben opgestreken voor drie dagen tennissen.

“Federer en zijn management hebben dat destijds goed ingevuld. Die plek was toen vrij op de kalender. Je kan hen niets kwalijk nemen”, vindt Haase.

Eindtoernooi Fed Cup in Nederland?

Op den duur zouden de hervormingen van de Davis Cup volgens de KNLTB wel gunstig kunnen uitpakken voor Nederland. De ITF denkt er namelijk over na om ook de Fed Cup te veranderen. Een eindtoernooi in Nederland, waarom niet?

“Mocht zich in de toekomst een vergelijkbare kans voordoen met de Fed Cup, dan zullen we niet nalaten om te proberen dit binnen te halen”, zegt algemeen directeur Poel. “Gezien de huidige populariteit van Kiki Bertens zou dat een mooie kans zijn voor ons.”

Alexander Zverev heeft dankzij een sensationele zege op Novak Djokovic de ATP Finals gewonnen, het eindejaarstoernooi voor de acht beste tennissers van het jaar. De 21-jarige Duitser versloeg de nummer 1 van de wereld, op wie de afgelopen weken geen maat stond, met 6-4, 6-3.

Voor Zverev, die al drie masterstoernooien heeft gewonnen, is het de grootste prijs uit zijn loopbaan. Op een grandslamtoernooi is hij nog nooit voorbij de kwartfinales gekomen.

Zaterdag was Zverev, de nummer 4 van de wereld, al in twee sets te sterk voor Roger Federer.

Opvolger

Zverev geldt al enige jaren als de kroonprins van het mondiale tennis. Insiders zien in hem een speler die de fameuze grote vier – Federer, Nadal, Djokovic en Murray, allen voor korte of langere tijd nummer 1 van de wereld – kan aflossen als heerser van het toptennis.

Jaren geleden al werd in Duitsland verkondigd dat Zverev de glorietijden van Boris Becker en Steffi Graf zou kunnen doen herleven.

De voormalig nummer 1 van de junioren won in Londen al zijn tiende titel, maar stelde lange tijd wat teleur op het hoogste podium: de vier grandslamtoernooien. Afgelopen jaar bleef Zverev op drie grandslams al in de derde ronde steken, op Roland Garros haalde hij de laatste acht.

Djokovic had in Londen tot aan de finale geen servicegame verloren. Ook in de finale won hij zijn eerste vier servicegames vrij overtuigend, maar daarna was hij even de weg kwijt en leverde hij drie opeenvolgende servicegames in.

Zverev had nog wel een kleine inzinking na zijn tweede break, maar keek na de derde niet meer achterom. Hij maakte het af met een fraaie backhandpassing, waarmee hij Djokovic voor de vierde keer brak.

In de groepsfase had Zverev nog met 6-4, 6-1 verloren van Djokovic, die sinds juli haast onverslaanbaar was. De Serviër won Wimbledon, de US Open en de masterstoernooien van Cincinnati en Shanghai.

Djokovic had de ATP Finals al vijf keer gewonnen: in 2008, 2012, 2013, 2014 en 2015.

Novak Djokovic en Alexander Zverev hebben de finale van de ATP Finals in Londen bereikt. De Serviër won met 6-2, 6-2 van Kevin Anderson en de Duitser versloeg Roger Federer met 7-5, 7-6 (5), tot grote frustratie van het publiek in Londen.

De 21-jarige Zverev, die bij de ATP Finals nog nooit voorbij de groepsfase was gekomen, boekte zijn derde zege in zes duels met Federer, de zesvoudig winnaar van het officieuze wereldkampioenschap.

De spelers gaven elkaar aanvankelijk niets toe en waren dominant op eigen service. Op 5-6 in de eerste set ging het voor Federer uit het niets mis en werd hij zonder een punt te maken gebroken.

De Zwitser ging daarna aanvallender en agressiever spelen en dat leverde hem snel een break op. Die gaf hij tot zijn eigen ergernis direct weer weg, waarna hij in de tiebreak zijn eigen glazen ingooide door op 4-5 een simpele volley te missen.

In de tiebreak onderbrak Zverev op 3-4 een rally, omdat een ballenjongen de bal had laten vallen en de baan opliep. Het punt werd daarop overgespeeld. Daar was het Londense publiek niet over te spreken en de Duitser werd tijdens het interview op de baan na afloop van het duel uitgejouwd.

“Ik weet dat hier veel Federer-fans zijn. En terecht, want hij is de grootste speler ooit. Het spijt me van dat moment in de tiebreak. Ik weet niet zo goed hoe ik me nu moet voelen”, aldus Zverev.

Het boegeroep hield aan en pas nadat de interviewster het publiek vermanend had toegesproken keerde de rust enigszins terug. Zverev speelt zondag in de finale tegen de winnaar van het duel tussen Novak Djokovic en Kevin Anderson.

Federer nam het Zverev niet kwalijk dat de jonge Duitser de rally was gestopt in de tiebreak.

“Ik twijfel niet aan Sascha’s sportiviteit”, zei Federer tijdens de persconferentie. “Ik denk dat het een moedige zet van Sascha is om de rally te stoppen omdat de scheidsrechter ook had kunnen zeggen: ‘Sorry, vriend, jij zit in de rally’.”

Federer had tijdens het laatste toernooi van het seizoen zijn honderdste titel kunnen veroveren. Vorig jaar bleef de 37-jarige Zwitser ook in de halve finales steken. De Belg David Goffin was hem toen in drie sets de baas.

Djokovic overklast Anderson

Later op de avond was het een stuk minder spannend bij Djokovic-Anderson. De Zuid-Afrikaan opende met een zwakke opslaggame en leverde direct z’n service in. Daarmee was de toon gezet.

Djokovic overklaste de matige Anderson op alle fronten. De Serviër maakte amper fouten en kwam nooit in de problemen. De vijfvoudig toernooiwinnaar is deze week nog niet gebroken. In 36 servicegames kreeg hij maar twee breekpunten tegen.

Alexander Zverev heeft bij de ATP Finals de halve finales bereikt dankzij een 7-6 (5), 6-3 zege op John Isner. De Duitser eindigt in de Kuerten-groep als tweede achter Novak Djokovic.

Zverev treft in de halve finales Roger Federer, die hij in twee van hun vijf eerdere duels de baas was. Djokovic, die zijn laatste groepsduel met 7-6 (7), 6-2 van Marin Cilic won, neemt het op tegen Kevin Anderson.

Zowel Zverev als Isner leunde op zijn service en beiden verspeelden daarop in de eerste set maar zeven punten. In de tiebreak kostten twee afzwaaiers Isner de kop, die door het setverlies kansloos was voor een plek bij de laatste vier.

Ook de tweede set ging op service tot de achtste game, waarin de Duitser zijn enige breakpoint van de partij benutte.

Dubbelspelspecialiste Demi Schuurs heeft in de Amerikaanse Bethanie Mattek-Sands een nieuwe en veelbelovende tennispartner gevonden voor het komend seizoen.

De 33-jarige Mattek-Sands won al vijf grandslamtitels in het vrouwendubbelspel. Allemaal met Lucia Safarova. De Tsjechische kondigde onlangs echter het einde van haar carrière aan na twee bacteriële infecties en andere blessures.

Er waren meer speelsters die zich bij Schuurs hadden aangeboden voor komend seizoen. “Maar Bethanie is nummer één van de wereld geweest en heeft grandslamtoernooien gewonnen. Ze brengt veel ervaring mee en daar wil ik van leren”, zegt Schuurs tegen 1Limburg.

WTA Finals

Schuurs, de nummer acht van de wereld in het dubbelspel, won het afgelopen seizoen met verschillende partners zeven titels in het dubbel, meer dan welke speelster dan ook. Ze deed met de Belgische Elise Mertens mee aan de WTA Finals.

Mertens gaat zich concentreren op het enkelspel, waarin ze de mondiale nummer dertien is en Schuurs zocht daarom een nieuwe dubbelspelpartner. In januari begint ze het seizoen met Mattek-Sands op het toernooi van Sydney.